TÜKETİM KÜLTÜRÜNDE VAROLUŞ MÜCADELEMİZ: KALIN KABUKLU KÜÇÜK FINDIKLAR

TÜKETİM KÜLTÜRÜNDE VAROLUŞ MÜCADELEMİZ: KALIN KABUKLU KÜÇÜK FINDIKLAR

82
0
PAYLAŞ

Karadeniz’deyken, bir fındık üreticisine “neden bazı kocaman, kalın kabuklu fındıkların içindeki yemiş küçücük kalıyor?” diye sormuştum. “Çünkü bazı fındıklar çevresel faktörlere uyum sağlayabilmek için tüm besini kabuğa verirler, yemiş küçük, iç boş kalır.” diye yanıtlamıştı. Aynı ocakta yetişen, aynı topraktan beslenen fındıkların kimi kabuğunu doldurabilirken, kiminin yemişi olgunlaşmıyor ve biz dışarıdan bakınca aradaki farkı anlayamıyoruz, ta ki kabuk çöpe gidip öz meydana çıkana kadar. Bu minik hikâye bana bizi hatırlatıyor, çağımızın insanını ve tüketim kültürünü. Tüketim çılgınlığımızı, yemişten çalma pahasına kabuğa yatırım yapışımızı. TÜİK 2016, Hanehalkı Tüketim Harcaması Dağılımı verilerine göre, gelirimizin yaklaşık %22’sini lüks tüketime harcıyoruz. Yine TÜİK 2016, Yaşam Memnuniyeti Araştırma verilerine göre ise toplumumuzun %38.7’si hayatından pek de memnun değil. Peki, lükse bu kadar para harcarken, lüksün temel vaadi olan mutluluğu neden yakalayamıyoruz? Fayda-maliyet hesabımızın hangi noktasında işlem hatası yapıyoruz? Ne umuyoruz ve ne buluyoruz?

Sosyal medya kanalı ile insanların hayatına kolaylıkla misafir olduğumuzdan beri, kıyasa dayalı tüketim büyük oranda arttı. Evveli televizyonda görüp imrendiğimiz, daha önceleri eş dost meclislerinde rastlayıp, sahip olduklarımızla karşılaştırdığımız her türlü lüks; artık gözlerimizin önünde, elimizdeki telefonun ekranında. Ve biz hep en yenisine, en lüksüne sahip olma yarışı halindeyiz. Bu yarış için çalışıyoruz, krediler çekiyor, taksitlere bölüyor, hedefe ulaşmak için ne gerekiyorsa yapıyoruz. Fındıkları anımsıyorum yine, tüketim kültüründeki mücadelemizi, hep daha fazlasını, daha lüksünü arzulayışımızı, dalımıza daha sağlam tutunmak için kabuğumuzu kalınlaştırma uğraşımızı ve zamanla kabuğun özü korumak için var olduğunu unutuşumuzu gözlemliyorum. Sahip olduğumuzun daha iyisini almak uğruna, gerçek ihtiyaçları ihmal ettiğimize üzülerek tanık oluyorum.

Lüks tüketime kaynak ayırabildiğimizi ve Abraham Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde, 4. basamakta durduğumuzu varsayalım. Yani sağlık, güvenlik, aidiyet, sevgi ve kişisel değerler kabilinden tatmin; orta direkten hallice ve “kendini gerçekleştirme” basamağına ulaşma arayışındaki bireyler olduğumuzu. Tüketim kültürünün öngördüğünce, geriye dönüp zaten aşmış olduğumuz 4 basamağı daha lüks hale getirmeye çalışmak niye? Daha iyi bir ev, daha beygirli bir araba, daha iyi marka kıyafetler, bir üst model telefon… gibi fındığımızın içini doldurmak yerine kabuğunu kalınlaştırma çabamız niye?

Öz yerine göze görüneni besleyip, mutluluk ve tatmin arayışında oluşumuz niye?

Bu noktada şöyle bir ayrımdan bahsetmeliyim. Bazılarımız için lüks gerçek bir ihtiyaç olabilir. Lüks tüketim ve lüks yaşam, kişisel değerlerimizden olabilir. Her ürünün en yüksek standardına sahip olmak bize kalıcı mutluluk ve tatmin sağlayabilir. Bu durumda lüks ve yüksek standart, değerlerimizi gerçekleştirmemiz için gereklilik haline gelir. Ancak lükse yönelik kişisel değerlerimiz yoksa, tüketim kültürünün bizi yönlendirdiği ürünü elde ettikten sonra, ürüne sahip olmadan önce kendimize vadettiğimiz tatmin ve mutluluğu bulamıyor, bir sonraki standardın arayışına giriyorsak, durup kendimize birkaç soru sormamız gerekiyor.

Arayışımız hangi yönde? Mutluluk ve tatmin hangi yoldan gelir? Kendini gerçekleştiremeyen bireyler olarak, lüks sitelerdeki evlerimiz, garajdaki son model arabalarımız, tasarım kıyafetlerimiz ve teknolojisinin yarısını kullanabildiğimiz telefonlarımızla bir sonraki standarda ulaşmaya çalışarak mı? Yoksa hayattan ne beklediğinden emin, mutluluğu ve tatmini kendine göre tanımlayabilen, kendi standartlarını başkalarının sahip olduklarına göre değil, kendi ihtiyaçlarına göre belirleyen bireyler olarak mı? Hangi yolda yürüseniz mutlu, başarılı, onaylanmış ve tatmin hissedersiniz? Cevap ve yol haritanız her zamanki gibi sizde.

İçi dolu dolu kocaman fındıklar olmamız dileği ile.

Selinay Ünlüdoğan ŞAHİN
Takım, Kariyer ve Öğrenci Koçu
Rota Coaching

BİR CEVAP BIRAK