Tercih Senin!

Tercih Senin!

33
0
PAYLAŞ

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık uzmanı bir arkadaşımla yaptığımız sohbetlerimizden birinde konu duygulardan açıldı. Kendisi, insan davranışlarını şekillendiren ve yönlendiren beş temel duygu olduğundan bahsetti: ‘Sevinç’, ‘korku’, ‘öfke’, ‘üzüntü’ ve ‘utanç’. Diğer tüm hislerimizin bu beş duygunun bileşiminden oluştuğunu; belirli koşullarda bir duygunun diğerini perdeleyebildiğini ve temelde var olan duygu yerine üste çıkan duyguyu yaşadığımızı ifade etti.

Duygularımızı tüm saflığıyla ve oldukları gibi yaşayabilmek biz insanlar için elbette ki büyük bir nimet. Yine de zaman zaman davranışlarımızı şekillendiriyor olduklarını göz ardı edemeyiz.

Çevremizden aldığımız uyaranlara vereceğimiz tepkileri belirlerken aslında sahip olduğumuz en büyük özgürlüğü kullanırız; tercih etme özgürlüğümüzü! Olumlu veya olumsuz olarak nitelendirebileceğimiz durumlar karşısındaki davranışlarımızı tayin etmemizin en başta kendi adımıza üstlenmekte olduğumuz bir sorumluluk olduğu inancını taşıyorum.

Davranışlarımız, içinde bulunduğumuz koşulların değil, bu koşulları deneyimlerken aldığımız kararların yansımalarıdır. Karar alma sürecinde ise sahip olduğumuz değerleri ön planda tutmamız ve duygularımızı gözlemleyerek onların farkında olmamız bize fayda sağlar. Bu şekilde hareket ettiğimizde inisiyatifi ele alarak davranışlarımızın ve bu davranışlarımızın sonuçlarının sorumluluğunu da üstlenmiş oluruz. Sonuçlar üzerinde sorumluluğumuz olduğunun bilincinde olmak ise olaylar karşısındaki algımızı berraklaştıracak, hakikatte ne olup bittiği hakkında nesnel bir yaklaşım sergilememize imkân tanıyacaktır. En azından bu tarz bir yaklaşım göstermenin, karşılaştığımız olaylar karşısında sergileyeceğimiz davranışlar bağlamında bizi proaktif bir düzleme taşıyacağı görüşündeyim.

Davranışlarında proaktif yaklaşım sergileyen insanlar, içinde bulundukları koşulları ve çevresel şartları bahane etmek yerine değerlerine dayalı tercihlerde bulunur. Duygularının farkındadırlar ve onlarla yüzleşirler; ancak, duygularının onları yönlendiriyor olmasına izin vermezler. Diğer bir deyişle, duygusallıkla hareket etmezler.

Hayatta bizi etkileyen, yaşamımızı yönlendiren önemli şeylerin başında belki de yaşadığımız deneyimler karşısında verdiğimiz tepkiler geliyor. Vereceğimiz her tepki ve sergileyeceğimiz her davranış bizim tercihimiz. Yeter ki bu tercihi kullanırken değerlerimizi ön planda tutalım. Davranışlarımızın olası sonuçlarının bilincinde olalım ve bunların sorumluluğunu üstlenelim.

“Hayatta en acıklı şey, bir insanın problemin kendinden kaynaklandığını görememesidir” – Carl Gustav Jung

Ünal Elbeyli, ACC