Su Orucu: Faydaları ve Tehlikeleri

Su Orucu: Faydaları ve Tehlikeleri

459
0
PAYLAŞ

Bir yiyecek alımı kısıtlama yöntemi olan oruç, binlerce yıldır uygulanmaktadır.

Su orucu, su hariç her şeyi sınırlayan bir tür oruçtur. Kilo vermenin hızlı bir yolu olarak da son yıllarda daha popüler hale gelmiştir.

Araştırmalar, su orucunun sağlık açısından faydaları olabileceğini göstermiştir. Su orucu, bazı kronik hastalıkların ortaya çıkma riskini azaltabilir ve hücrelerin eski yapılarını geri kazanmalarına yardımcı bir süreç olan otofajiyi uyarabilir.

Bununla birlikte, su orucuyla ilgili çalışmalar son derece sınırlıdır. Bu oruç türünün kendi içinde birçok sağlık riski vardır ve herkes için uygun değildir.

Bu makale su orucunun nasıl yapıldığının yanı sıra, yararları ve tehlikeleri hakkında genel bir bakış açısı sunar.

Su Orucu Nedir?

Su orucu, su dışında hiçbir şey tüketemediğiniz bir tür oruçtur. Genellikle 24 ila 72 saat arası sürer. Tıbbi denetim olmadan bu süreden daha fazla uygulanmamalıdır.

İnsanların su orucu tutmaya çalışmasının bazı nedenleri şunlardır:

  • Dini veya manevi sebepler
  • Kilo vermek
  • Detoks
  • Sağlık yararları
  • Tıbbi bir prosedür için hazırlanmak

İnsanların su orucu tutmayı denemelerinin ana nedeni sağlık yararlarıdır. Bunun nedeni, yapılan birkaç çalışmada su orucunun bazı sağlık yararları ile ilişkilendirilmiş olmasıdır. Bunlara kanser, kalp hastalığı ve diyabet riskinin düşmesi de dahildir. Ancak su orucunun birçok riski vardır ve çok uzun süre uygulanması durumunda çok tehlikeli olabilir.

Su Orucu Nasıl Tutulur?

Su orucunun nasıl tutulduğuna dair bilimsel bir kılavuz yoktur. Ancak, tıbbi gözetim olmaksızın bu orucu denememesi gereken birkaç grup insan bulunur:

Gut hastaları, kronik böbrek hastalığı, diyabet (tip 1 ve 2), yeme bozuklukları, yaşlı yetişkinler, çocuklar ve hamile kadınlar bu oruç türünü denememelidir.

Daha önce hiç oruç tutmadıysanız, vücudunuzu yemeksiz kalmaya hazırlamak için üç veya dört gün geçirmek iyi bir fikirdir. Bunu, her öğünde daha küçük porsiyonlar yiyerek veya günün bir kısmında vücudunuzu aç bırakarak yapabilirsiniz.

Su Orucu (24 ila 72 saat)

Su orucu sırasında su dışında hiçbir şey yiyemez veya içemezsiniz. Bu süreçte çoğu insan günde iki ila üç litre su içer.

Su orucu toplam 24 ila 72 saat sürer. Sağlık riskleri nedeniyle, tıbbi gözetim olmadan bundan daha uzun süre su orucu tutulmamalıdır.

Bazı insanlar su orucu sırasında hızlı bir şekilde güçsüz hissedebilir veya baş dönmesi yaşayabilir. Bu insanların ağır makine kullanmaktan kaçınması gerekebilir.

Oruç Sonrası (1 ila 3 gün)

Su orucundan sonra, büyük bir yemek yeme dürtüsüne karşı koymalısınız. Bunun nedeni, uzun süreli açlıktan sonra büyük bir öğün yemenin, rahatsızlık verici belirtilere yol açacak olmasıdır.

Bunun yerine, orucunuzu bitirdikten sonra daha küçük öğünler tüketin. Porsiyonlarınızı süreç içerisinde artırabilirsiniz.

Oruç sonrası süreci, özellikle uzun süren oruçlardan sonra çok önemlidir. Bunun nedeni, vücudunuzun oruç süresince sıvı ve elektrolitler açısından değişikliklere maruz kalmasıdır. Bu değişiklik sonrasında, ölümcül bir durum olan yeniden beslenme sendromu ortaya çıkabilir.

Bu aşama normalde bir gün sürer. Ancak üç gün veya daha fazla oruç tutan kişilerin büyük öğünler tüketmeden önce kendilerini rahat hissetmeleri için üç güne kadar sürecek bir zaman aralığına ihtiyacı olabilir.

Su Orucunun Potansiyel Yararları

Su orucu üzerinde yapılan çalışmalar, çeşitli sağlık faydalarını ortaya koymuştur. Bu faydaların bazıları şunlardır:

Otofajiyi Teşvik Edebilir

Otofaji, hücrelerin eski parçalarının parçalandığı ve geri dönüştürüldüğü bir işlemdir. Bazı çalışmalar, otofajinin kanser, Alzheimer hastalığı ve kalp hastalığı gibi sağlık sorunlarına karşı korunmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir.

Örneğin, otofaji hücrelerin zarar görmüş kısımlarının birikmesini önleyebilir. Bu birikim, birçok kanser türü için risk faktörüdür. Otofaji, kanser hücrelerinin büyümesini önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar da, otofajinin ömrün uzamasına yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Bununla birlikte, su orucu ve otofaji konusunda çok az insan çalışması vardır. Otofajiyi teşvik ettiği için su orucu tavsiye edilmeden önce daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Kan Basıncını Düşürmeye Yardımcı Olabilir

Araştırmalar, tıbbi olarak denetlenen daha uzun süreli su oruçlarının, yüksek tansiyona sahip insanların tansiyonlarını düşürmelerine yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Bir çalışmada, yüksek tansiyon sınırında olan 68 kişi, tıbbi gözetim altında yaklaşık 14 gün su orucu tuttu. Orucun sonunda, bu kişilerin %82’sinin kan basıncının sağlıklı seviyelere (120/80 mmHg) düştüğü görüldü.

Ne yazık ki, kısa süreli su orucu (24 ila 72 saat) ve kan basıncı arasındaki bağlantıyı araştıran hiçbir çalışma yoktur.

İnsülin ve Leptin Duyarlılığını Geliştirebilir

İnsülin ve leptin, vücudun metabolizmasını etkileyen önemli hormonlardır. İnsülin, vücudun besinlerini kan dolaşımından depolamasına yardımcı olurken, leptin vücudun tok hissetmesine yardımcı olur.

Araştırmalar, su orucunun vücudu leptin ve insüline karşı daha duyarlı hale getirebileceğini gösteriyor. Daha fazla duyarlılık, bu hormonları daha etkili kılıyor.

Örneğin, insüline daha duyarlı olmak, vücudun kan şekerini azaltmada daha verimli olduğunu anlamına gelir. Leptine karşı daha duyarlı olmak ise vücudun açlık sinyallerini daha verimli bir şekilde işlemesine yardımcı olarak obezite riskini düşürebilir.

Bazı Kronik Hastalıkların Oluşma Riskini Azaltabilir

Su orucunun diyabet, kanser ve kalp hastalığı gibi kronik hastalıkların oluşma riskini azalttığına dair bazı kanıtlar bulunmaktadır.

Bir çalışmada, 30 sağlıklı yetişkin 24 saat boyunca su orucu yaptı. Oruçtan sonra kolesterol ve trigliserit seviyelerinde (kalp hastalığı için iki risk faktörü) ciddi derecede düşüş olduğu belirlendi.

Dahası hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar, su orucu tutmanın, kanser hücrelerinin büyümesine neden olan genleri baskılayabildiğini buldu.

Unutmamakta fayda var; su orucunun insanlar üzerindeki etkilerini araştıran çok az sayıda araştırma var. Bu orucu tavsiye etmeden önce, insanlar üzerinde daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç var.

Su Orucunun Tehlikeleri ve Riskleri

Su orucunun bazı yararları olsa da, tehlikeleri de mevcuttur. Bazı riskler aşağıdaki gibidir:

Yanlış Kilo Verme

Su orucu ile hızlı bir şekilde kilo verirsiniz. Maalesef, kaybettiğiniz ağırlığın çoğu su, karbonhidrat ve hatta kas kütlesinden oluşabilir.

Vücudunuz Susuz Kalabilir

Tuhaf görünse de, su orucu vücudunuzun hızlı bir şekilde sıvı kaybetmesine neden olabilir. Bunun nedeni, günlük su alımınızın kabaca %20-30’unun yediğiniz gıdalardan gelmesidir. Dolayısıyla aynı miktarda su içiyorsanız, ancak yemek yemiyorsanız, vücudunuz ihtiyaç duyduğu suyu alamayabilirsiniz.

Susuz kalma belirtileri; baş dönmesi, mide bulantısı, baş ağrısı, düşük kan basıncı, kabızlık ve düşük verimliliktir. Su orucu sırasında susuz kalmayı önlemek için normalden fazla su içmeniz gerekebilir.

Ortostatik Hipotansiyon

Ortostatik Hipotansiyon, su orucu yapan kişilerde yaygındır. Birden ayağa kalktığınızda meydana gelen kan basıncı düşüşü olarak tanımlanır ve sizi baş dönmesi ve bayılma riski altında bırakabilir. Oruç tutarken ortostatik hipotansiyon yaşarsanız, ağır makine kullanmaktan kaçınmanız gerekebilir. Baş dönmesi ve bayılma riski bir kazaya neden olabilir. Bu belirtileri su orucu esnasında yaşarsanız, bu oruç türünün vücudunuz için uygun olmadığı anlamı ortaya çıkabilir.

Bazı Sağlık Koşulları Su Orucu İle Kötüleşebilir

Su orucu kısa süreli olmasına rağmen, bu oruç türü ile ağırlaştırılabilecek birkaç sağlık durumu vardır. Aşağıdaki tıbbi durumlara sahip kişiler, doktorlarından tavsiye almaksızın su orucu tutmamalıdır:

  • Gut
  • Diyabet
  • Kronik böbrek hastalığı
  • Yeme bozuklukları
  • Mide yanması

Su Orucu Yağ Yakmaya Yardımcı Olur mu?

Su orucu, yağ yakmak için etkili bir yol değildir. Hızlı kilo vermenize yardımcı olsa da, kaybettiğiniz ağırlığın çoğu yağdan ziyade su, karbonhidrat ve kas kütlesinden oluşacaktır.

Sonuç

Su orucu, bazı sağlık yararları olan popüler bir oruç yöntemidir. Ancak sağlık faydalarının çoğu, hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda görülmektedir. İnsanlar üzerinde yeterince çalışma yapılmamıştır.

Su orucunda ayrıca, özellikle üç günden uzun süre oruç tutarsanız veya gut, kronik böbrek hastalığı veya diyabet gibi tıbbi durumlarınız varsa sağlık açısından bazı risklerle karşı karşıya kalmanız muhtemeldir.

Orucun sağlığa yararlı kısımlarından faydalanmak istiyorsanız, aralıklı oruç ve gün boyu oruç gibi daha güvenli yöntemler deneyin. Bu oruç türleri yemek yemenizi sağlar, bu da uzun süre boyunca uygulanmalarını daha kolay hale getirir.

Kaynak: https://www.healthline.com/nutrition/water-fasting#section6

Çeviren: Pınar Göker