Endişelerden Kurtulmanın Yolları

Endişelerden Kurtulmanın Yolları

5473
0
PAYLAŞ

Neden Sürekli Endişeliyiz?

İzin vermediğimiz düşüncelerin zihnimize neden girdiğini anlama ve önleme yolları.

Salt (Pure) Obsesyon

Bazı insanlarca sadece düşünür, düşünür ve aynı şeyleri tekrar tekrar düşünürler. Kaygı ya da suçluluk yaratan, hiçbir dayanağı olmayan, istenmeyen bu düşüncelere saplantılı düşünce deriz. Bu düşünce zaman içerisinde zihne sürekli olarak yapışırsa ve bu düşüncenin içsel veya dışsal sebepleri yoksa buna Salt Obsesyon-Salt O (Pure O) deriz.

“Salt O”, bir obsesif kompulsif bozukluk (OKB) türüdür ve çoğu insan bunun farkında değildir, çünkü bu düşünce türüne bağlayıcı zorlayıcı davranış (kompülsiyon) yoktur.

“Salt O” söz konusu olduğunda, kişi tam anlamıyla endişeye kapılıp yoruluncaya kadar düşünceyi bırakamaz. Ya bu şekilde uykuya dalar ya da farklı aktivelerle zihnini meşgul etmeye çalışır. Ancak düşünceler boş kaldığı anda zihnine geri döner.

Müdahaleci düşünceler herhangi bir konuyla ilgili olabilir. Hastalıklar ve mikroplarla ilgili takıntılı düşünceler, “Salt O” örneklerindendir. Zamanla farklı konulara dönüşebilir. Örneğin çocukluk döneminde yaşanan ayrılıklar, ölüm veya sonsuzluk hakkındaki müdahaleci düşüncelere yol açabilir. Yaş ilerledikçe, düşünceler cinsel yolla bulaşan hastalıklar ya da daha spesifik rahatsızlıklarla ilgili müdahaleci düşüncelere dönüşebilir.

“Ayak Parmaklarını Suya Sokma” Tedavisi

Bilişsel Davranışçı Terapi bakış açısına göre, insanların bu düşüncelerle nasıl başa çıkacaklarını öğrenmelerine ve bunlardan kaynaklanan kaygının yoğunluğunu azaltmalarına yardımcı olan bir yaklaşım bulunuyor: Maruz Kalma ve Müdahale Önleme (ERP).

ERP, zihnimizdeki korku hiyerarşisini düzenlememize yardımcı olacak şekilde tasarlanmıştır. En küçük veya en az sıkıntıya neden olan korku ile başlanır ve belirli bir uyarıcıya maruz kalındığında ortaya çıkan duygunun benimsenmesi amaçlanır. Örneğin, mikroplarla ilgili müdahaleci düşünceleri olan bir kişinin, banyoya gidip bir kez elini yıkadıktan sonra tekrar yıkamaması ve “Tamam, belki elimde mikroplar var” belirsizliği ile yaşaması istenebilir.

ERP’nin arkasında basit bir prensip var. Yazın plaja gittiğinizde ayak parmaklarınızı suya sokarsınız ve denizin çok soğuk olduğunu fark edip yüzmekten vazgeçersiniz. Ancak birçok insanın denizde ne kadar keyifli vakit geçirdiğini de fark etmişsinizdir. Birkaç dakika geçtiğinde, su size eskisi kadar soğuk gelmez. Suyun sıcaklığı değişmemiştir, ancak sizin bakış açınız değişmiştir. ERP’nin dayandığı prensip budur.

“Korkmaktan Korkmak”

Bir diğer yaygın müdahaleci düşünce, korkmaktan korkmaktır. Bu durum insanların günlük hayatta karşılaşabilecekleri birçok durumdan kaçınmalarına yol açar. Örneğin köpekten korkan bir kişi, muhtemel olarak köpeklerin bulunabileceğini düşündüğü parklara veya bahçelere gitmekten kaçınabilir.

ERP ile kişinin parkın yakınına gitmesi ve burada yaşadığı psikolojik hisleri benimsemesi istenir. Kişi, zaman içerisinde parka giderek daha fazla yaklaşır. Ancak ERP’nin herhangi bir gözetmen olmadan uygulanması tavsiye edilmez. İdeal olan, bu çalışmanın bir terapist eşliğinde yapılmasıdır.

Zihnimizdeki düşüncelere ve yaşadığımız duygusal strese tahammül etmeyi öğrendiğimizde, müdahaleci düşüncelerin zihnimiz üzerindeki kontrolü de azalacaktır.

M. Seif ve S. Winston'dan etkili bir Saplatılardan Kurtulma Rehberi

Yanılgılar

Obsesif Kompulsif Bozukluk, kişinin sahip olduğu ya da olabileceği her türlü düşünceyi etkileyebilir. Bu, temizlik hassasiyeti olan kişiler için kullanılan “obsesif” yaftalamasından çok daha geniş perspektifli bir konudur.

Düşünceleriniz, sizin kim olduğunuzu anlatmaz. OKB, sizin sahip olduğunuz bir sorundur, kişilik problemi değil.

Huzurla kalın,

Dr. Konstantin Lukin

Çeviri: Pınar Göker