Çanlar kimin için çalıyor?

Çanlar kimin için çalıyor?

283
0
PAYLAŞ

John Donne 16. yy şiirine tepki olarak çıkan ve sonradan “metafizikçi” adı verilen bir şiir akımının en önemli şairlerinden biriydi. Dil ve içerik bakımından büyük yenilikler getirmiştir. Yalnız aşk şiirleri değil, aynı zamanda dinsel şiirler ve tanrıbilim alanında yapıtlar yazmış çok yönlü bir sanatçıydı. Asıl ününü, yaklaşık olarak 1590-1612 arasında yazmış olduğu aşk şiirlerine borçludur. Basılmak üzere yazılmış olmayan bu şiirler, o yıllarda ancak kapalı bir çevrede elden ele dolaşıyor ve hayranlık uyandırıyordu. Basılmaları ancak Donne’ın ölümünden iki yıl sonra, 1633’te gerçekleşti. Kendinden sonra gelen iki kuşağı çok etkilemiş bir şair olan Donne 17. yy’ın ikinci yarısından sonra gözden düşmeye başlamış, 18.yy’da ise hiç tutulmamıştır. 19. yy’da da bir iki şair ve eleştirmen dışında Donne’ı önemseyen olmamıştı. Ancak 20. yy’ın başlarında H.J.C.Grierson’m ve özellikle T.S.Eliot’ın Donne’ı yeniden keşfedip değerlendirmelerinden sonra, şair yeniden dikkatleri üstüne çekmiş ve 1940’larda, bazı eleştirmenlerce Shakespeare’den sonra İngilizler’in en büyük şairi olduğu ileri sürülmüştür. Ernest Hemingway  ünlü eserine isim verirken  -Çanlar Kimin için Çalıyor?- John Donne’ın aynı isimli şiirinden etkilendiği söyleniyor. Şiir ise şöyle;

ÇANLAR KİMİN İÇİN ÇALIYOR

Hiç kimse bir ada değildir.
Ne de bütünüyle kendisi,
Her insan kıtanın bir parçasıdır,
Gövdenin bir bölümü;
Bir toprak parçası deniz tarafından alıp götürülse, Avrupa azalır.
Tıpkı haritadaki burun gibi,
Tıpkı senin veya bir arkadaşının sahip olduğu mülk gibi;
Bir insanın ölümü de beni azaltır,
Çünkü ben insanlığın kendisinde içeriğim,
Öyleyse asla haber gönderip sordurma
Çanlar kimin için çalıyor diye; Onlar senin için çalıyor.

JOHN DONNE, 1624